background

Rozwód i separacja

Rozwód.

Rozwód skutkuje trwałym ustaniem małżeństwa. Orzeczenie rozwodu prowadzi do wielu zmian zarówno w sferze osobistej jaki  i majątkowej małżonków, a także ich dzieci, a co za tym idzie ma duże znaczenie społeczne.  Z tych powodów prawo rodzinne zawiera szczegółowe regulacje w tym zakresie. Należy przy tym pamiętać, iż każda sprawa jest inna, podlega szczegółowemu badaniu przez sąd i żaden rozwód nie jest orzekany "z automatu".

Do przesłanek pozytywnych rozwodu (takie, które muszą wystąpić by orzec rozwód) zalicza się zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego.

O zupełnym rozkładzie pożycia małżeńskiego możemy mówić wówczas gdy pomiędzy małżonkami brak jakichkolwiek więzi, w szczególności duchowej (miłość, obustronna więź emocjonalna), gospodarczej (chodzi tu o wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego) i  fizycznej (kontakty fizyczne).

O trwałym rozkładzie pożycia małżeńskiego mówimy wówczas, gdy z punktu widzenia doświadczenia życiowego w okolicznościach konkretnej sprawy można stwierdzić, iż małżonkowie nie powrócą do wspólnego pożycia małżeńskiego. Pomocniczo możliwe jest porównanie czasu trwania całego małżeństwa z czasem trwania tzw. separacji faktycznej (brakiem pożycia małżeńskiego), nie jest to jednak zasada i czasami wystarczające może okazać się jedno zdarzenie lub krótszy okres rozpadu pożycia małżeńskiego.


Do przesłanek negatywnych rozwodu (takie których wystąpienie powoduje, iż rozwodu nie można orzec) należą:

  • sprzeczność z dobrem małoletniego  - ocenie podlega  sytuacja wspólnych lub przysposobionych dzieci przed i po rozwodzie,
  • sprzeczność z zasadami współżycia społecznego - ocenie podlega to czy rozwód nie będzie sprzeczny z ogólnie obowiązującymi normami współżycia społecznego np. śmiertelna choroba małżonka/małżonki, ciężka choroba pełnoletniego dziecka,
  • zasada rekryminacji - zakaz orzekania rozwodu, o który wnosi małżonek wyłącznie winny rozwodu, w sytuacji gdy drugi małżonek mu tego odmawia. Zasad ta może zostać jednak pominięta, gdy w okolicznościach sprawy odmowa małżonka niewinnego jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (chodzi o to by odmowa taka nie wynikła z niskich pobudek).

 

Separacja

Orzeczenie przez sąd separacji ma takie same skutki jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, z następującymi wyjątkami:

  • małżonek pozostający w separacji nie może zawrzeć małżeństwa,
  • jeżeli wymagają tego względy słuszności małżonkowie w separacji zobowiązani są do wzajemnej pomocy,
  • nie ma możliwości powrotu do nazwiska sprzed małżeństwa,
  • separacja może zostać zniesiona i wówczas nastąpi powrót do stanu jak sprzed separacji.