background

Alimenty

Alimenty to obowiązek dostarczenia środków utrzymania, a jeżeli to możliwe także środków wychowania (w przypadku małoletnich).

Przepisy prawa rodzinnego  przewidują, pod pewnymi warunkami,  możliwości zobowiązania do płacenia alimentów wszystkich krewnych w linii prostej oraz rodzeństwa.  Obowiązek ten najczęściej dotyczy jednak rodziców i dzieci, a także byłych małżonków.

Alimenty dla dziecka.

W przypadku rodziców obowiązek alimentacji wynika z faktu urodzenia się dziecka i jego pochodzenia od konkretnej osoby. W idealnym rozwiązaniu, gdy oboje małżonkowie wychowują dziecko wspólnie, obowiązek alimentacyjny realizowany jest właśnie poprzez wychowanie dziecka i zaspokajanie jego bieżących usprawiedliwionych potrzeb (np. jedzenia, ubrań, środków na rozwijanie zainteresowań, edukacji).

W sytuacji jednak, gdy dochodzi do zaburzenia takiego stanu (np. w wyniku rozwodu, czy faktycznego rozstania) i kwestie wychowanie czy utrzymania dziecka spadają wyłącznie na jednego z rodziców, może on wystąpić w imieniu dziecka o przyznanie przez sąd odpowiedniej kwoty alimentów na rzecz dziecka od drugiego małżonka.

Sąd ustalając wysokość alimentów bada przede wszystkim dwie kwestie. Przede wszystkim sprawdza jakie są usprawiedliwione potrzeby dziecka. Badanie to jest odrębne dla każdej sprawy, gdyż potrzeby te mogą być różne zależnie od osoby dziecka, jej wieku, zainteresowań, stanu zdrowia itp. Zawsze muszą to być jednak potrzeby znajdujące swe uzasadnienie w danym przypadku.

Drugą kwestią badaną przez sąd są możliwości zarobkowe zobowiązanego. Nie chodzi tu więc wyłącznie o aktualne zarobki lecz także możliwości ich uzyskania (by uniknąć sytuacji świadomego unikania płacenia alimentów np. poprzez unikanie zatrudnienia).

Warto wiedzieć.

  • Przepisy prawa nie regulują kwestii jaką postać może przyjąć świadczenia alimentacyjne. W praktyce alimenty najczęściej zasądzane są w postaci miesięcznej kwoty pieniężnej. Mogą one zostać jednakże ustalone także w inny sposób na przykład w postaci procentu od kwot uzyskiwanych przez zobowiązanego (np z wynajmu, z prowadzonej działalności) lub też mogą być świadczone w naturze np. poprzez przyjęcie uprawnionego do wspólnego zamieszkania (chociaż w praktyce może być to trudne do realizacji).
  • Dziecko jest uprawnione do alimentów do chwili usamodzielnienia się (zdolność do samodzielnego utrzymania)  zatem może z nich korzystać także po ukończeniu pełnoletniości.
  • Z uwagi na kalectwo czy upośledzenie dziecko może być uprawnione do alimentów przez całe swe życie, gdyż w takich wypadkach może nigdy nie móc się usamodzielnić.
  • Roszczenie o alimenty przedawnia się z upływem 3 lat.
  • W pewnych sytuacjach odmawianie płacenia alimentów stanowi tzw. przestępstwo niealimentacji  przewidziane w kodeksie karnym i zagrożone karą grzywny, ograniczenia wolności, a nawet pozbawienia wolności do lat 2.